8.11.2017

De linguis quae mutantur

Ferdinandus Vicente pinxit (nº 6)

  Sunt qui censeant Dominum Quixotum lingua Hispanica hodierna loqui debere, propterea quod nostris temporibus plerique Hispanice loquentes ei ipsi vix intelligant! Vae tibi, Michael Cervantes, numquam satis intellecto ne a tuis quidem! 

     Hoc quidem incommodum verum est linguis quae dicuntur "vivae", utpote quae nasci adolescere perire dicantur, unde contingat eis mutari una cum temporibus. Latinus autem sermo, qui dicitur "litterarius", lapideus factus est post M. Tullium Ciceronem mortuum indeque inmortalis, vix scilicet mutatus inde a saeculo primo ante Christum natum usque ad tempora nostra.

   Quamobrem omnibus operibus plurimis quae inter decursum saeculorum Latine planeque scripta sint, si omnia ea legere valeas, numquam tibi necesse erit cum antiquis vel cum eis qui ante nos fuerunt, colloqui per interpretem iustum.

       Etenim, ut exemplum vobis, lectores candidi, afferam unum et alterum, locum ab ipso Domini Quixoti auctore scriptum ante oculos omnium apponam utrumque ex opusculo Cervantino depromptum, cui titulus Hispanice est "El Licenciado Vidriera", (fabula quidem  anno 1613 in lucem edita), Latine autem "Phantasiocratumenos siue Homo Vitreus" (versio anno 1631 evulgata), cuius auctoris nomen est Gaspar Ens:
    

1. CERVANTES (1613):
Tuviéronle encerrado sus amigos mucho tiempo; pero viendo que su desgracia pasaba adelante, determinaron de condecender con lo que él les pedía, que era le dejasen andar libre, y así le dejaron, y él salió por la ciudad, causando admiración y lástima a todos los que le conocían. Cercáronle luego los muchachos, pero él con la vara los detenía, y les rogaba le hablasen apartados, porque no se quebrase, que por ser hombre de vidrio, era muy tierno y quebradizo. Los muchachos, que son la más traviesa generación del mundo, a despecho de sus ruegos y voces, le comenzaron a tirar trapos y aun piedras, por ver si era de vidrio, como él decía. Pero él daba tantas voces y hacía tales estremos, que movía a los hombres a que riñesen y castigasen a los muchachos porque no le tirasen.
    GASPAR ENS (1631):
Quum amicos, qui hactenus, quantum fieri poterat, eum ohservaverant, diuturnae custodiae pigeret ipseque omnibus precibus id rogaret, liberum tandem, quocunque vellet ire, permiserunt. Sic ille per urbem circumiens, omnibus, pueris maxime, risum praebebat, quos enixe orabat ut a propiore congressu abstinerent [ne rumperetur, ut qui vitreus esset indeque fragilissimus], baculo etiam propius accedere ausos arcebat, ut illis ludibrium, ita amicis et quicumque eum ante noverant dolorem praebens. Quamvis autem non deessent tam viri quam feminas adeoque modestiores nonnulli iuvenum, qui pueros miserum insequentes increparent, effici tamen non poterat quin magis illi insisterent adeoque etiam quidquid ad manum venerat, in infelicem coniicerent.


2. CERVANTES (1613):
Estando a la puerta de una iglesia, vio que entraba en ella un labrador de los que siempre blasonan de cristianos viejos, y detrás de él venía uno que no estaba en tan buena opinión como el primero, y el licenciado dio grandes voces al labrador, diciendo: —Esperad, domingo, a que pase el sábado. 
    GASPAR ENS (1631):
In fores templi stans viderat duos recto gressu in templum contendentes, quorum prior ex eorum genere erat qui in Hispania Veteres Christiani dicuntur, alter vero ex iis qui, quamvis Christianos se profiteantur, Iudaismi tamen seu Maranismi suspicione adhuc laborant. Tum priorem magna voce inclamans Thomas [sc. Licenciatus ille Vitreus]: Exspectet -inquit- dies Dominicus, dum Sabbathum praeterierit. 

8.06.2017

De negotiis

    Quo magis in dies in negotia Pliniana incumbo, eo magis recordor id quod Erasmus ille Roterodamus serio scripsit de quodam Plauti loco salso, quem in editione Frobeniana Historiae Mundi anni 1525 ipse memoravit:

      Plus quam saeculo post, anno 1685, Iohannes Harduinus locum Plautinum illud iocosum refert ad illustrandum negotium operis Pliniani emaculandi atque explanandi, sed (rem miram!) Erasmi nomen, qui primus comparationem de nave ac muliere fecit, silet:


      Multum postea, anno scilicet 1763, verba festiva Plautina a Rezzonico laudata sunt una cum nomine Erasmi huiuscemodi:


          Plautus quidem hanc sententiam ad posteritatem reliquit in fabula illa cui index est Poenulus (vv. 210-213) quam hic vobis nunc exscribo apud editionem Frederici Leo anni 1896:
Negoti sibi qui volet vim parare,
navem et mulierem, haec duo comparato.
nam nullae magis res duae plus negoti
habent, forte si occeperis exornare.
[neque umquam satis hae duae res ornantur]
neque eis ulla ornandi satis satietas est.
     Quo lecto, me ipsam, mulierem scilicet saeculi primi et vicesimi, quae numquam nauim habebo (nam tam pecuniosa non sum), me ipsam inquam interrogo quae res mihi comparanda sint, si negotii mihi velim vim parare. Utrum virum et domum? Sane utrumque. Nam nullae magis res duae plus negotii mihi habent, atque haec, ut loquor, nunc domo docta dico. Vir enim usque ab ortu usque ad occasum solis, ex industria numquam desinit poscere, reclamare, comedere, ambulare redambulareque, flagitare, denuo comedere, sese exercere, quiescere, speculari, omnia numerare, ex omnibus molestiis et laboribus (maxime domesticis) conquiescere, contendere, Venerem prae ceteris deis colere, machinas et machinularum omne genus sanctius venerari, archimagirus esse..  Apage sis, negotii quantum in viro uno est! In negotia Pliniana revertor.

7.30.2017

De auctore cuiusdam Epigrammatis in Plinii et Hermolai laudem

     Epigramma ad Historiae Naturalis Plinianum lectorem traditum est in editionibus Venetis annorum 1497 et 1499 ex Hermolai Barbari Castigationibus ab Iohanne Baptista Palmario diligentissime recognitis, quod studium meum excitavit maximum. Prior editio, scilicet, anni 1497, per Bernardinum Benalium impressa est, posterior anni 1499 per Ioannem Aluisium de Varisio Mediolanensem. In aversa pagina imprimitur Epistola sub titulo Nobilissimo Iuueni Conssalo Ruitio Delauega et Mendoza, Laurentii Suaris de Figueroa et Mendoza Hispaniarum Regis ad principem et Senatum Venetum Legati filio, Io. Baptista Palmarius. Sequitur eiusdem Palmarii Praefatio, quam excipit Epigramma in Plinii et Hermolai laudem. In utraque editione epigramma in folio [a ii v] continetur:

(Venetiis 1497 = V1)

(Venetiis 1499 = V2)
  Epigramma hoc, cuius auctoris nomen inditum non est, aliquot annis post apparet in fronte editionis quoque Venetae anno 1525 editae, in qua denuo nihil de auctore innuitur:

(Venetiis 1525 = V3)
       Ecce vobis editio (interpunctione et nonnullis litteris correctis) eiusque interpretatio, nam in studia Pliniana hos dies apricos et harenosos maxime incumbo:

                                     AD LECTOREM
Qui coelum, terras, aequor, genus omne animantum,
     Omne exors animae, quid ferat omnis ager,
Inuentus rerum uarios arteisque, metalla,
      Marmora cum gemmis, quid iuuet aut noceat,
Denique naturae qui cuncta adoperta reuelat,                      5
       Plynion integrum, candide lector, habes.
Atque ita, quod priscum praeseruat fronte nitorem,
       Lima uiri docti praestitit Hermoleo,
Cui fere te tantum (dicam) debere fatendum
       Auctori quantum saecula debuerunt.                           10
 ________
1 Lucr. 1, 2-4: alma Venus, caeli subter labentia signa / quae mare navigerum, quae terras frugiferentis / concelebras, per te quoniam #genus omne animantum#         3 Verg. georg. 2, 165: argenti riuos #aerisque metalla#         6 Ov. Trist. 4, 10, 132: iure tibi grates, #candide lector, ago.#    8 Mart. 5, 80, 13: Docti lima momorderit Secundi      
__________
5 ad operta V2          10 Authori V3 / debuerant V3

      Interpretatio: "Plinium, qui revelat et monstrat caelum, terras, mare, omne genus animalium atque inanimalium, omnia quae agri ferunt, inventus rerum varios et artes, metalla, marmora, gemmas atque eae quae beneficium aut damnum afferuntt, eum inquam qui denique cuncta naturae mysteria aperit, integrum hoc in libro lector habet. Et id quod de primo aspectu antiquum operis splendorem observat, quidam vir doctus limae labore sic perfecit Hermolao, cui fatendum est (poeta id negare non potest) lectorem tantum debere quantum saecula auctori Plinio debuerunt".

      Sunt qui opinentur Io. Baptistam Palmarium  Epigrammatis auctorem esse, utpote qui Hermolai Barbari editionem Plinianam recognoverit et praefationem carmen praecedentem ipse conscripserit, sed Antonius Iosephus Comes a Turre Rezzonici suis in Disquisitionibus Plinianis scripsit turpe esse quod Palmarius de se ipso "viro docto" sic caneret. En epigrammatis editio et annotationes a Comite a Turre Rezzonici factae:


Epigramma proditum in opere Antonii Iosephi Comitis a Turre Rezzonici c.t. Disquisitiones Plinianae (Parmae 1763)



(3) Viri docti] Hisce verbis Palmarius innuitur, unde Epigrammatis auctor alius erit ab Aristarcho limam ad Ваrbari castigationes adhibente. Turpe enim esset, quod de se ipso huiusmodi caneret Palmarius.
(4) Debuerunt]  Ita in aliis etiam subsequentibus atque ex hac traducibus editionibus. Videtur tamen quod metrurn exigeret debuerant.

        Virum doctum limam ad Hermolai Castigationes adhibente, quem Comes a Turre Rezzonici non censet Palmarium esse, ueri simile esse videtur eundem auctorem esse editonis Plinianae recognitae, nam in calce praefationis Palmarius ipse hoc scribit:
"Sed iam me bona tua cum uenia ad lectorem optimum quemque uertam. Is enim quoque hac parte mihi appellandus est. Quem praecipue huius nostri praepositi rationem ac totius emendationis seriem nosse uelim".
        De verbo igitur temporali q.e. "debuerunt" sunt quidem qui "debuerant" legere maluerint, sed auctores probati nobis adveniunt, ut tempus praeteritum perfectum confirmarent, nam paenultima syllaba tertiae personae numero plurali "-erunt" anceps est, ut testes sunt Lucretius et Vergilius et alii:

Lucr.: prṓdĭdĕrū́nt uītā́re‿Ăchĕrū́sĭă tḗmplă pĕtḗntes (DSDD)

 Verg.: mī́scŭĕrū́ntque‿hērbā́s ēt nṓn īnnṓxĭă uḗrba   (DSSS)

    Magis autem miror cur Palmarius (si epigrammatis auctor verus sit) "Plynion" et "Hermoleum" (paenultima syllaba -le- correpta) scribat, etiamsi in fronte operis et passim "Plinium" et "Hermolaum" legamus. De hoc et de accusativo plurali "arteis" quem versu  tertio legimus, quod indicare videntur poetam linguam Graecam redolere velle, alias forsan dicam otiosa. Hodie satis superque.




7.28.2017

Haicua de harena litoris



litorum maris
harena sole candens
vitri fertilis
ventus calidus
harenosa litora:
cutis rubida 
quot opus tibi?
totidem quot harenae
prope litora

5.28.2017

De bibliotheca Conimbrigensi


   Hic adsum, meum scilicet in scriptorium redita iam quinque dies et, sicut cuidam puellae doctae pollicita eram, nouissima enarrare nunc conabor et praecipue recentissimum iter Conimbrigense. Quamquam ultima verba mea ad Harpocratem referebant ideoque mihi difficile est labella digito non compescere, aliquid tamen nonnullius momenti me dicturam esse spero.
Pictura lacunaria Lusitana

     Iter iucundum fuit etiamsi brevissimum et calidissmum, nam Conimbriga aestuabat. Acroama coram discipulis Lusitanis usque ad duas horas productum fuit et ipsa et Latine et Hispanice (pro dolor Lusitanice scio tantum auribus et oculis) locuta sum, sed opus facere pergendum est, nam magistri et discipuli multi nondum intelligere videntur quid sit linguā Latinā uti modo activo siue ratione in sermonibus hodiernis similiter usitata, utpote qui plerique putent rationes activas nihil aliud esse quam libros Orbergianos legere aut de rebus hodiernis Latine loqui (quod procul a re est!).  Gratias ergo plurimas ago imo ex corde moderatricibus Claudiae Cravo et Susana Marques, quippe quae me comiter invitaverint ad orationem dicendam coram auditoribus benevolentibus.

         Inter omnia aedificia Conimbrigensia mihi multum placuit prae ceteris Bibliotheca cui nomen 'Joanina' est, cuius frontis imaginem infra inspicere potestis:
Bibliotheca Conimbrigensis nomine  'Joanina' saeculo XVIII exstructa

   Duabus inscriptionibus supra ianuam positis atque ab auctore obscuro compositis, quae maximum studium excitaverunt meum,  Bibliotheca nobis salutem dicit:

Hanc augusta dedit lībrīs Collimbria sēdem,
ut caput exornet bībliothēca suum. 

      Id est: "Collimbria siue Conimbriga, magna atque veneranda, libris sedem dedit hanc, ut bibliotheca eius caput sic exornet, tamquam si corona esset".

      Quamvis ipsa exspectavissem pronomen "eius" inscriptum legere pro eo adiectivo quod "suum" est, apud auctores tamen antiquos non inusitatum essse videtur invenire exempla similia adiectivi possessivi quod ad subiectum sui ipsius sententiae non refert, sicut apud Ciceronem:
Atqui si voluptas, quae plurimorum patrociniis defenditur, in rebus bonis habenda non est, eaque quo est maior, eo magis mentem ex sua sede et statu demovet, profecto nihil est aliud bene et beate vivere nisi honeste et recte vivere.
      Altera inscriptio in tabula ahenea incissa distichon quoque elegiacum est, ubi locum legimus illum communem armorum et litterarum:

Lūsiadae, hanc vōbīs Sapientia condidit arcem:
Ductōrēs lībrī, mīles et arma labor.

     Id est: "Sapientia vobis, o Lusi filii sive Lusitani, arcem condidit hanc, ubi pro ductoribus libri, pro milite armisque labor vobis inest".

    Mense Iunio ineunte mihi incipiunt dies exspectatissimi et vita nova, ut ita dicam, nam mense Maio exeunte tandem aliquando officio quodam grapheocratico gravissimoque ipsa cesso post septem annos et paululum quiescam. Magister autem mihi abhinc tribus diebus proposuit cuidam conventui Americano mense Iulio exeunte interesse pro eo ipso, sed haec suasio mihi nimis fessae venit praepostera atque intempestiva, nam Gadibus post aestatem aliud negotium academicum maioris momenti mihi est. Et non omnia possumus omnes.

Imago sumpta hinc

4.30.2017

De Harpocrate necessario

Imago sumpta hinc
     Visne scire, lector fidelis, causam silentii mei hos ultimos dies? De silentio meo facere secretum malo. Finge autem me paulisper sepositis silentii causis hoc tantum respondere: non prodo secretum. Ex omnibus, quibus humana pectora seriis gravibusque complentur adfectibus, nullam difficiliorem quam silentii credo virtutem, adeoque promptissimo sermone facile delinquimus, ut constantiam tacendi neque in aliis ferre possimus. Quapropter, lectores candidi, tacere non potest silentium meum, cui tantum mussitare licet una cum poeta illo:[1] 
      О lingua, lingua, ut magnа eges custodia,
      Quae et aliis saepe et saepius domino noces!
      Multum assecutus qui bene didicit loqui.
      Qui bene tacere, non minus assecutus est.
      Silentium enim nunc ita necessarium est ut, cum honestate loqui non possim, digito mihi compescendum labellum.[2]




            Adnotationes:
  1. poeta illo] Poeta est Marcus Antonius Muretus, qui inter sua Iuvenilia hoc epigramma in lucem edidit, cuius primum distichon a. 1695 aliter concinatum inveni hoc:  
      О lingua, lingua, quam magnа eges custodia,  
      Quae et aliis saepe noces, saepius tibi!
      Multum assecutus est, qui bene didicit loqui.
      Qui bene tacere, non minus assecutus est.   
        Nescio autem quibus numeris compositum sit carmen hoc. Scisne tu, beneuole lector?  ↩

  2. digito compescere labellum] Est quoque Erasmi adagium numero 172 inditum. Sed stupesco quod Roterodamus ille doctissimus mentionem nulla fecit illius versus Iuvenalis ↩

4.07.2017

De reditu Scorpionis Martiani

   Hodie experrecta sum nuntio optimo. Lucius Amadeus Ranierius siue Scorpio Martianus post nonnullos annos tacitus reditum nuntiat decimum anniversarium celebrans.  Vtinam recitationes et sermones multos nobis tradat. Cupida exspecto.



4.03.2017

Sic non intelligor ulli

      Dum magistro cuidam litteras rescribebam gratulans pro eius libro nuper edito atque gratias ei agens pro opere ad me misso, certiorem eum feci de proximo conventu, qui mense Novembri in quodam oppido Baetico celebrabitur, et cum ei enarrarem argumentum proximae acroasis, quam forsan dicam (de versionibus scilicet Latinis operum Hispanorum, ut puta, de Homine illo Vitreo aliisque fabulis clarissimis), is me certiorem invicem feci cuiusdam poetae, qui Praeses Reipublicae Columbianae fuit nomine Michael Antonius Carus (1843-1909), qui carmina Latina composuit atque etiam alios versus poetarum Hispaniensium egregiorum in sermonem Latinum vertit. Aliquid quidem de eo olim legeram, sed fere oblita eram eius nominis multis diversisque lectionibus distructa, unde denuo plura discere volui et nonnulla inveni carmina, inter quae offendi hoc, quod mihi arrisit:
Hispanos versus dum tento fingere, ludor;
      E calamo tantum verba latina fluunt.
Gratia dis, quoniam sic non intelligor ulli:
      Siquis est, saltem me placido ore leget!
    Placido equidem ore ipsa legi et legere pergo. Spero quoque vos, lectores candidi et fideles:
Tu medicina malis, curis, Natura, levamen,
       Terrigenisque venis omnibus una parens.
Flamine depulsus, quo mentem leniter ambis,
       Qui me vexabat iam fugit ille dolor...

     Rarae aves sane sunt homines in Republica versantes siue "politici" (ne tantum  Praesides dicamus), qui saeculis recentissimis Latine et scribant et carmina componant. Iam novimus Leopoldum Senghor, Praesidem Senegaliensium, nunc Michaelem Antonium Carum, Praesidem Columbianorum.

       Hodie quoque certiores nos fecit quidam Batavus nomine Aron, Gregis Latine loquentium particeps, de quodam praeside factionis politicae, qui coram senatoribus contionari coepit Ciceronem coram Catilina aemulans. Fere omnia pessime enuntiavit et vitiose dixit, ut videtur, sed permirum fuit eum spectare, utpote inusitatum atque ianuditum ideoque utinam saepius id fieret!:




3.25.2017

Vtrum hodie lectoribus liceat e poetis Latinis responsum accipere

   Multos dies Scriptorium iam non intro negotiis multis diversisque sepulta. Academia enim superesse et valere non videtur nisi congerie chartarum et formularum alta nutritaque. Adhaec hoc anno tandem aliquando mihi fiet certamen academicum, deis volentibus, unde paucisima tempora otii -proh dolor!- et horae subsicivae mihi erunt. Hodie autem Scriptorii ianuam aperire volui ad carmen servandum, quod poetria doctissima amicaque "inter principes eximiasque poetrias lyricas hodiernas est numeranda", nomine Anna Elissa Radke mihi donavit. Tres pulcherrimae strophae Asclepiadeae IV sunt (id est, versus Glyconius una cum Asclepiadeo minore singulis strophis bis cocinnatus). In verso autem quarto necesse est hiatum facere, ut duodecim syllabas recitemus. Nam, quamquam non semper fieri potest ut de rebus metricis interrogemus auctores carminum Latinorum, forte fortuna mihi licuit interrogare et responsum poetriae statim accepi hoc: "Est hiatus propter acritatem nivium".

Iter Hispanicum

Quotquot mīlia passuum
 ā Vandalitiā Teutoniā est procul,
seu Pyrēnāicum iugum
sīve Alpēs gelidae ācriter imminent,

trānscendēmus in alteram
terram, quā regit ars, cultus Apollinis,
quā dormīs in acrostichō
atque in carminibus perpetuīs meīs,

dum tē amplexibus igneīs
tē, vītam, teneō, sentiō sēnsibus,
(aethēr cōnscius et Venus)
plaudunt Pīeridēs nōn sine rīsibus.

Anna Elissa Radke concinnavit. 


      Gratias quoque ago Annae Elissae Radke atque Herberto Doting, quod certiorem me fecerunt de hac dissertatione anno 2015 defensa, quae etiamsi Theodisce exarata multa carmina Latina hodierna Catullum redolentia illic evolvere licet.

2.25.2017

Per duo lustra

Ad Davidem aliosque iuvenes studiosos dicatum
Arborem siccum
aura vescentem levi
vitra circumstant.

     Exemplum animi nimium patientis non sum quasi altera Vlixes iactata dubio per duo lustra mari retis universalis, sed tamen, sicut homo ille sollers, omnia tempora solliciti fati non pertuli et placidae saepe fuere morae. Abhinc una hebdomade hoc scriptorium undecimum annum agebat ex quo primum ianuam aperuit suam. Curnam die natali scriptorii silui et nihil dixi, ut mos est mihi? Quia primum decem annis procul ab hac ora aberam hoc felici die terram Lusitanicam uisitans et cuidam Conventui magistorum gratanter intereram. Hebdomade iucunda exeunte fructa sum, quamvis, ut vera dicam, plures sermones serere voluissem cum tot magistris optimis. Spero saltem fore ut avicula nimis rara non visa essem atque aliquid nonnullius momenti coram auditoribus dixissem. Ego equidem multa didici non solum acroases audiens verum etiam cum participibus colloquens inter Conventiculum.
     Praeter scholas et symbolas nunc duas acroases parare debeo, alteram coram Gaditanis hebdomadibus continentibus dicendam, alteram coram Conimbrigensibus mense Maio tradendam, illam ad magistros discipulosque academicos de rebus grammaticis, hanc ad iuvenes studiosos de usu linguae Latinae. Intervallis temporis spero fore ut placidis fruar moris.
 

1.25.2017

De clarissima quadam fabula puerili


     Filius fabulam "Le petit prince" inscriptam nunc legit a magistra scholae Francogallicae commendatam isque curiosus a me quaesivit utrum ipsa eam perlegerim necne:
- Sane! -respondi-. Hispanice primum, deinde Francogallice puella perlegi.
- Num Latine? -filius mirus interrogavit non dubitans quin non exstaret nulla.
- Mm! Nondum totam evolvi - confessa sum-, quia penes me sunt tres versiones et nonnullae paginae cuiusdam editionis non venalis[1] huius fabulae in sermonem Latinum conversae et nescio adhuc quam vel optima sit. 
     Filius enim Francogallice legit, sed etiam versionem Hispanicam aliquando inspicit, si quas sententias vel iuncturas non bene intellegit. Et locutiones verbaque sic conferens is repperit quam dissimiles inter se  nonnumquam interpretationes rerum sint.
       Postquam quaedam docta femina in Grege Latine Loquentium (quo in grege magis legere quam scribere me paenitet, horis otiosis carens) quaestionem similem fecerit, decrevi inde versiones comparare, filio quoque suadente, et differentias offendi permiras, quas vobiscum, mei lectores fideles, compartiri volo. Ecce ergo post fabulam lingua nativa scriptam (capitulum primum et sextum partim offero) quattuor versiones in sermonem Latinum in lucem traditae inter se collatae:


ANTOINE DE SAINT-EXUPÉRY, Le petit prince (Novi Eboraci 1943):
 1. Lorsque j’avais six ans j’ai vu, une fois, une magnifique image, dans un livre sur la Forêt Vierge qui s’appelait «Histoires Vécues». Ça représentait un serpent boa qui avalait un fauve. Voilà la copie du dessin.
On disait dans le livre : «Les serpents boas avalent leur proie tout entière, sans la mâcher. Ensuite ils ne peuvent plus bouger et ils dorment pendant les six mois de leur digestion.» 
J’ai alors beaucoup réfléchi sur les aventures de la jungle et, à mon tour, j’ai réussi, avec un crayon de couleur, à tracer mon premier dessin. Mon dessin numéro 1. Il était comme ça :
 6. Ah! petit prince, j’ai compris, peu à peu, ainsi, ta petite vie mélancolique. Tu n’avais eu longtemps pour distraction que la douceur des couchers de soleil. J’ai appris ce détail nouveau, le quatrième jour au matin, quand tu m’as dit : – J’aime bien les couchers de soleil. Allons voir un coucher de soleil… 


 • AUGUSTO HAURY, Regulus vel Pueri soli sapiunt (Parisiis 1961); Regulus, Didacopoli 1985):
 I. Quodam die, cum sex annos natus essem, imaginem praeclare pictam in libro de silva quae integra dicitur vidi; qui liber inscribebatur: “Narratiunculae a vita ductae.” Picta erat boa serpens beluam exsorbens. Quam imaginem sic expressam vides.
 Haec autem in libro scripta erant: “Boae serpentes praedas integras exsorbent nec mandunt. Deinde se movere non possunt et sex menses dormiunt dum pastus concoquunt.”
Tum ego de eis quae in dumetis ac paludibus illis casu fiunt multum mecum cogitavi et ipse perfeci ut miniatula cerula aliquid pingerem. Primae quidem illius meae picturae species haec erat: 
VI. O Regule! Sic sensim intellexi quam tristem aetatulam degeres. Cui nulla alia oblectatio diu fuerat nisi suaves illi solis occidentis conspectus. Hoc novi ... quarto die mane didici, cum mihi dixisti: Reg. -Solis occasus me multum delectant. Ad solem occidentem spectandum eamus. 


• JOAQUÍN OCHOA PALENZUELA, De paruulo principe liber (Matriti 2007):
 I. Cum septimum annum agebam, certo die splendidam laminam in libro de Nemore Arcano uidi cui nomen erat “Historiae Expertae”. Serpens feram uorans effingebatur. Ecce picturae exemplar. 
Liber dicebat: “Boae serpentes praedas integras, non mansas, uorant. Postea moueri non possunt et per sex digestionis menses dormiunt”.

Multa de euentibus siluestribus mecum agitaui et, ego, pro mea parte, primam meam picturam cum coloreo graphio pingere potui. Prima pictura mea. Sic erat:
VI. Heu, paruule princeps! Sic, paulatim, tuam paruam ac maestam uitam intellexi. Diu unus ludus tibi solis occasus suauitas fuit. Quarto die mane, hanc nouam rem cognoui cum mihi dixisti: Solis occasus mihi gratissimi sunt. Videamus solis occasum…. 



• ALEXANDER WINKLER, Regulus (Manhemii 2010):
 I. Cum sex annos natus essem, in libro de vastissimis silvis, qui inscriptus erat “Verae fabulae”, picturam egregiam conspexi. Picta erat anguis mirabili corporis magnitudine feram devorans. En picturam depictam.

Scriptum erat: “Boae totam devorant praedam neque dentibus frangunt. Deinde non iam moventur dormiuntque per sex menses quibus devoratam praedam ventre conficiant”.
Multum eo tempore cogitabam quae in hisce vastissimis silvis essent pericula, monstra, primamque picturam perfeci. Quae quidem talis erat: 
VI. Eheu! Mi regule! Hoc modo parvan tuam miseramque vitam gradatim cognovi cognovi. Diu nihil aliud habebas quo delectareris nisi gratam occidentis solis lucem. Hoc comperi cum quarto die mane dixisti: - “Gratus mihi est solis occasus. Eamus spectatum solis occasum…”



 • FRANZ SCHLOSSER, Principulus (Stutgardiae 2015):
  I. Die quodam, cum sex annos natus essem, in libro de silva vetusta, qui liber “Fabulae verae” inscribitur, imaginem mirificam vidi. Boa serpens picta erat, quae beluam hauriebat. Hic imaginem depictam vides. 
 In libro hoc scriptum erat: “Boae serpentes praedas suas integras devorant nec dentibus lacerant. Quo facto non iam moventur et per sex menses, quibus pastum concoquunt, dormiunt.”

Multum mecum cogitabam de periculis, quae in silva vetustissima imminent, et ego ipse plumbis versicoloribus primam picturam perfeci. Prima pictura mea talis erat:
 VI. O principule mi! Eo modo gradatim cognovi quam tristem vitulam agebas. Diu e nihilo nisi ex aspectu solis occidentis voluptatem quandam capiebas. Quod novi quarto die mane, quo mihi dixisti: “Valde delector pulchritudine solis occasus. Solis occasum eamus spectatum…”


   Quae vobis videtur vel optima harum interpretationum Latinarum? Nobisne forsitan exspectanda sit quinta interpretatio Latina?



  1. nonnullae paginae cuiusdam editionis non venalis] Haec Hispanica versio, quae venalis exstare non videtur, mihi est tantummodo usque ad paginam 31 lucis ope expressa, id est mihi desunt viginti capitula.  ↩

1.18.2017

Haicu Hispalense

Imago hic ope lucis expressa





              Haicu Hispalense

              Gutta cavavit 
              lapidem gloriosum
              pertinacior


1.05.2017

Cara mater


       Hos dies festos qui Christi Nativitatem commemorant atque adventu nocturno Regum Magicorum finem capient, nihil maximi momenti feci nisi libenter quievi, sed hac hebdomade nuper elapsa diutius tranquillior fui quam necesse fuit, nam domo exire vix potui gravedine laborans. Heri autem noctu,  quamquam in lectulo cubabam et sub stragulo cooperta eram calida inter sternumenta molesta et tussim siccam me vexantem, carmina legere potui, inter quae in unum incidi "Reditus" inscriptum, quod e mente arcere inde nequivi ideoque vobiscum, lectores mei fideles, compartiri nunc cupio, utpote quod surrisum tenerrimum moveat, etiamsi e prima fronte tristiculum videatur.
           A poeta recentiore scriptum nomine Ioannis Pascoli carmen mihi placuit quod id quod ille versibus choliambis concinnavit,  non tantum tamquam filia sensissem, sed potius filio ego ipsa procul dubio idem dixissem:



Eamus: esse nuntium ferunt matri
non belle. Eamus: heu piae malest matri,
periculose cara mater aegrotat,
exstinguitur. Citata me rapit raeda.
Est foedus aer, stridulo natant imbri
viae. Domum nanciscor. Adferunt: «Actum est.
Iam nec potest videre nec potest fari;
matrisque membra solvit ultimum frigus».
Accedo. At oculum mater adlevat: fatur:
«Quin facitis ignem? pupulus meus friget».


 
        Carmen autem, ut verum dicam, primum non Latine, sed Italice evolvi, quia librum qui id continebat, auctor ad vulgum scripserat (forsan alias de hoc libro existimationem faciam), unde curiosa carmen Latinum quaesivi  et feliciter repperi et gratanter inveni hoc: ubi nempe scriptor Italicus hodiernus "la mia dolce mamma" verterit, poetam Pascoli dixisse locutionem q.e."cara mater", qua eadem filius me semper vocitat.

12.18.2016

In varietate concordia

In varietate concordia (UE)

Europa his temporibus magis discors esse quam umquam fuisse videtur, maxime postquam sermo ac cultus Graecus Romanusque quasi arbor milenaria ab altissimis suis radicibus evulsus sit.  
Quamobrem nomina subnotemus, lectores lectricesque fideles et candidi et prudentes, ut adjuvemus linguam Latinam Europaeum sermonem denuo fieri una cum aliis XXIV linguis publicis Europaeis!

 Primum autem Sapere Agere Loqui audeamus,
deinde nomina subnotemus HIC